Wat is de CSRD?
De Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) is vastgelegd in Richtlijn (EU) 2022/2464 en vormt het nieuwe Europese kader voor duurzaamheidsrapportage. De CSRD vervangt de Non-Financial Reporting Directive (NFRD) en breidt zowel de reikwijdte als de inhoud van ESG-rapportage aanzienlijk uit.
De richtlijn is op 5 januari 2023 in werking getreden en moet door lidstaten worden omgezet in nationale wetgeving. In Nederland gebeurt dit via aangepaste regelgeving voor het bestuursverslag en accountantscontrole.
Voor vastgoedondernemingen betekent de CSRD een structurele verplichting om transparant te rapporteren over milieu-impact, sociale effecten en governance, met directe gevolgen voor waardering, financiering en risicobeheer.
Voor wie geldt de CSRD?
Huidige wettelijke scope (CSRD-richtlijn)
De CSRD is van toepassing op grote ondernemingen die voldoen aan ten minste twee van de volgende drie criteria:
- Netto-omzet > € 50 miljoen
- Balanstotaal > € 25 miljoen
- Gemiddeld > 250
Daarnaast vallen ook beursgenoteerde ondernemingen en bepaalde niet-EU ondernemingen met substantiële EU-activiteiten onder de richtlijn.
Voorgestelde wijzigingen (ESG Omnibus)
In februari 2025 heeft de Europese Commissie het ESG Omnibus Simplification Package gepresenteerd. Dit pakket bevat voorstellen om de administratieve lasten te verminderen, waaronder:
- Verhoging van de werknemersdrempel naar meer dan 1.000 werknemers
- Verhoging van de omzetdrempel voor niet-EU ondernemingen actief in de EU
Belangrijk: dit betreft voorstellen. Zij zijn nog niet definitief van kracht en worden pas bindend na goedkeuring door het Europees Parlement en de Raad, én na nationale implementatie.
Gefaseerde invoering (rapportagejaren)
Op basis van de huidige stand van zaken (inclusief het aangenomen “stop-the-clock” besluit):
| Wave | Rapportagejaar | Boekjaar | Doelgroep |
| Wave 1 | 2025 | 2024 | Ondernemingen die al onder de NFRD vielen (o.a. beursgenoteerde bedrijven met >500 werknemers). |
| Wave 2 | 2028 | 2027 | Overige grote ondernemingen (twee jaar uitgesteld). |
| Wave 3 | 2029 | 2028 | Beursgenoteerde MKB-ondernemingen (eveneens uitgesteld). |
| Wave 4 | 2029 | 2028 | Niet-EU ondernemingen met substantiële EU-omzet (drempels mogelijk aangepast via Omnibus). |
Betekenis voor kleinere vastgoedbedrijven
Niet-beursgenoteerde kleine en middelgrote vastgoedondernemingen vallen formeel buiten de CSRD-verplichting. In de praktijk kunnen zij echter wél worden geconfronteerd met informatieverzoeken van:
- Institutionele beleggers
- Projectontwikkelaars
- Banken of financiers
Deze informatie is nodig voor ketenrapportage van CSRD-plichtige partijen. Het Omnibus-voorstel beperkt deze informatieverzoeken expliciet tot gegevens uit de VSME-standaard (Voluntary SME Standard).
Wat moet een vastgoedonderneming rapporteren?
CSRD-rapportage gebeurt volgens de European Sustainability Reporting Standards (ESRS), ontwikkeld door EFRAG.
Verplicht:
- ESRS 1 – Algemene vereisten
- ESRS 2 – Algemene toelichtingen (voor alle ondernemingen)
Thematische standaarden:
- E (Environment): o.a. energieprestatie, CO₂-uitstoot van gebouwen, circulariteit, klimaatadaptatie
- S (Social): betaalbaarheid, impact op leefomgeving, arbeidsomstandigheden in de keten
- G (Governance): risicobeheer, compliance, integriteit en stakeholderdialoog
Dubbele materialiteit
Vastgoedbedrijven moeten rapporteren over:
- Impact op mens en milieu (bijv. emissies, ruimtegebruik)
- Financiële risico’s en kansen (bijv. klimaatrisico’s, stranded assets)
Controle en rapportagevorm
- Duurzaamheidsinformatie maakt onderdeel uit van het bestuursverslag
- Externe accountantscontrole is verplicht (aanvankelijk beperkte zekerheid)
- Rapportage moet digitaal worden getagd (XBRL) volgens de ESRS-taxonomie
Conclusie voor de vastgoedsector
De CSRD is geen papieren exercitie, maar een strategisch instrument dat directe invloed heeft op vastgoedwaarde, investeerbaarheid en toegang tot financiering. Ook ondernemingen die (nog) buiten scope vallen doen er verstandig aan zich tijdig voor te bereiden, mede vanwege ketenverplichtingen en marktverwachtingen.
Let op: regelgeving is in beweging. Volg nationale implementatie en definitieve besluitvorming over het ESG Omnibus-pakket nauwgezet.